Một người ăn hải sản xong bắt đầu nôn. Người đi cùng nói: “Chắc đau bụng thôi.” Nhưng nếu người đó đồng thời:
-
Nổi mề đay.
-
Sưng môi.
-
Khò khè.
-
Khó thở.
thì câu chuyện hoàn toàn khác.
Dị ứng thực phẩm
FDA liệt kê các triệu chứng dị ứng có thể gồm:
-
Mề đay/phát ban.
-
Ngứa miệng.
-
Sưng mặt, môi hoặc lưỡi.
-
Nôn/tiêu chảy.
-
Ho, khò khè.
-
Chóng mặt.
-
Sưng họng.
-
Khó thở.
-
Mất ý thức.
Phản vệ là cấp cứu
Sưng đường thở, khó thở, tụt huyết áp hoặc mất ý thức có thể diễn tiến rất nhanh. Nếu người bệnh đã được bác sĩ kê bút tiêm epinephrine/adrenaline tự động, hãy sử dụng theo đúng kế hoạch đã được hướng dẫn và tìm cấp cứu ngay. Epinephrine là điều trị đầu tay trong phản vệ; không nên trì hoãn vì chờ thuốc kháng histamine phát huy tác dụng.
Tại Việt Nam, gọi 112 khi cần trợ giúp khẩn cấp. Không tự tiêm thuốc nếu đó không phải thuốc được kê và bạn không được hướng dẫn sử dụng.
Còn ngộ độc/rối loạn tiêu hóa?
Triệu chứng thường thiên về:
-
Đau bụng.
-
Tiêu chảy.
-
Nôn.
-
Sốt.
Mục tiêu ban đầu là phòng mất nước. Nếu người bệnh tỉnh và uống được, cho uống từng ngụm nhỏ nước/dung dịch bù nước phù hợp. Không ép uống nhiều một lúc khi đang nôn.
5 dấu hiệu CDC khuyên cần đi khám
CDC nêu các dấu hiệu ngộ độc thực phẩm nghiêm trọng gồm:
-
Tiêu chảy có máu.
-
Sốt trên khoảng 38,9°C.
-
Nôn nhiều đến mức không giữ được chất lỏng.
-
Dấu hiệu mất nước.
-
Tiêu chảy kéo dài hơn 3 ngày.
Dấu hiệu mất nước đáng lo
Ví dụ: Khát dữ dội. Miệng rất khô. Tiểu ít. Chóng mặt. Trẻ nhỏ và người cao tuổi có thể mất nước nhanh hơn.
Nếu cả nhóm cùng bệnh
Giữ lại:
-
Hóa đơn.
-
Tên món.
-
Tên nhà hàng.
-
Thời gian ăn.
-
Thời điểm bắt đầu triệu chứng.
Những thông tin này hữu ích cho cơ sở y tế và cơ quan quản lý nếu cần điều tra an toàn thực phẩm.
Checklist nhanh
-
Mề đay + khó thở = không chờ.
-
Sưng họng/lưỡi = cấp cứu.
-
Có bút epinephrine được kê → dùng theo kế hoạch đã học.
-
Nôn/tiêu chảy → chú ý mất nước.
-
Nôn không giữ được nước → đi khám.
-
Tiêu chảy máu → đi khám.
-
Lưu hóa đơn nếu nghi ngộ độc từ cơ sở ăn uống.
