Nếu biển tạo nên một phần hình ảnh Quảng Ninh thì than và người thợ mỏ tạo nên một phần tính cách của vùng đất này. “Kỷ luật và Đồng tâm” không phải một khẩu hiệu quảng cáo mới. Nó gắn với cuộc đấu tranh của công nhân vùng mỏ, đặc biệt là Cuộc Tổng bãi công tháng 11/1936. Nguồn chính thức của tỉnh ghi nhận cuộc bãi công bắt đầu tại khu mỏ Cẩm Phả đêm 12/11/1936 rồi lan rộng trên toàn vùng mỏ, thu hút hơn 3 vạn thợ mỏ. Tinh thần “Kỷ luật và Đồng tâm” từ sự kiện này trở thành giá trị được nhiều thế hệ công nhân và người dân Quảng Ninh tiếp nối.
Vì sao than ảnh hưởng tới văn hóa?
Khai thác mỏ là lao động:
-
Có tổ chức.
-
Nguy hiểm.
-
Phụ thuộc đồng đội.
-
Đòi hỏi kỷ luật cao.
-
Gắn cộng đồng công nhân với nhau rất chặt.
Qua nhiều thế hệ, những yếu tố ấy vượt khỏi hầm lò để trở thành một phần ký ức và nhận diện xã hội của vùng mỏ. Nguồn chính thức của Quảng Ninh xem văn hóa công nhân mỏ và truyền thống “Kỷ luật và Đồng tâm” là một thành tố đặc trưng của bản sắc địa phương.
“Kỷ luật” không chỉ là nghe lệnh
Trong câu chuyện vùng mỏ, “kỷ luật” gắn với:
-
Hành động có tổ chức.
-
Tôn trọng tập thể.
-
Tuân thủ nguyên tắc.
-
Làm việc trong môi trường đòi hỏi an toàn cao.
“Đồng tâm” cũng không chỉ là đoàn kết chung chung
Đó là ý thức: Một người gặp vấn đề có thể ảnh hưởng cả tập thể. Tinh thần ấy được hình thành trong điều kiện lao động và đấu tranh đặc biệt của thợ mỏ.
Du khách có thể tìm hiểu ở đâu?
Bảo tàng Quảng Ninh là điểm khởi đầu dễ tiếp cận nhất để hiểu lịch sử – tài nguyên – văn hóa tỉnh. Ngoài ra, Cẩm Phả còn có các địa điểm gắn với lịch sử phong trào công nhân mỏ như khu vực núi Trọc và các di tích tưởng niệm cuộc Tổng bãi công.
Có nên tự đi vào mỏ than để tham quan?
Không. Khu khai thác đang hoạt động là:
-
Khu vực sản xuất.
-
Có quy định an toàn.
-
Không phải điểm check-in tự do.
Chỉ tham gia nếu có sản phẩm tham quan chính thức, được đơn vị quản lý cho phép và có hướng dẫn an toàn.
Đừng biến người thợ mỏ thành “phông nền công nghiệp”
Nếu bắt gặp người lao động:
-
Không tự ý quay cận mặt.
-
Không yêu cầu họ tạo dáng giữa ca làm việc.
-
Không vào khu vực sản xuất.
-
Không nhặt than hoặc hiện vật trong khu vực hạn chế.
Hãy tìm hiểu họ thông qua câu chuyện lịch sử và những không gian được phép tiếp cận.
Checklist nhanh
-
Tìm hiểu cuộc Tổng bãi công 1936.
-
Hiểu ý nghĩa “Kỷ luật và Đồng tâm”.
-
Ghé Bảo tàng Quảng Ninh.
-
Không tự vào khu khai thác.
-
Tuân thủ biển báo công nghiệp.
-
Xin phép khi chụp người lao động.
-
Không lấy than/hiện vật từ khu vực sản xuất.
