Người Sán Dìu ở Vân Đồn và điệu hát Soọng cô

Vân Đồn thường được giới thiệu bằng: biển – đảo – resort – hải sản. Nhưng đi sâu vào đất liền, bạn sẽ gặp một câu chuyện hoàn toàn khác: cộng đồng Sán Dìu. Tại thôn Vòng Tre, đặc khu Vân Đồn, Làng văn hóa dân tộc Sán Dìu đang được phát triển như một không gian bảo tồn và trải nghiệm văn hóa cộng đồng. Theo nguồn địa phương năm 2026, thôn có hơn 1.500 người, trong đó người Sán Dìu chiếm trên 85% dân số.

Soọng cô là gì?

“Soọng cô” trong tiếng Sán Dìu mang nghĩa ca hát. Đây là hình thức dân ca đối đáp, trong đó lời hát có thể thể hiện:

• Giao duyên.

• Tâm tình.

• Lời chúc.

• Sinh hoạt cưới hỏi.

• Mừng nhà mới.

• Chúc thọ.

• Dịp lễ Tết.

Nguồn chính thức của Vân Đồn mô tả mỗi bài Soọng cô như một bài thơ được sử dụng trong nhiều hoàn cảnh của đời sống cộng đồng.

Đừng nhầm Soọng cô với Soóng Cọ

Hai tên rất giống nhau nhưng không phải cùng một thực hành.

Soọng cô → người Sán Dìu.

Soóng Cọ → người Sán Chỉ.

Tài liệu chuyên môn của Quảng Ninh cũng phân biệt rõ hai hình thức dân ca này. Đây là chi tiết handbook nên viết chính xác để tránh trộn lẫn hai cộng đồng.

Làng Vòng Tre có gì?

Không gian làng được phát triển để du khách tìm hiểu:

• Nhà ở.

• Ẩm thực.

• Trang phục.

• Phong tục.

• Sinh hoạt cộng đồng.

• Nghệ thuật dân gian.

Tháng 4/2026, địa phương tiếp tục đưa mô hình này vào hướng phát triển du lịch cộng đồng, với mục tiêu bảo tồn văn hóa gắn với sinh kế.

Lễ hội Đại Phan

Năm 2026, Vân Đồn tiếp tục tổ chức Lễ hội Đại Phan của người Sán Dìu với nhiều nghi thức và hoạt động diễn xướng, trong đó có hát Soọng cô và các món ăn truyền thống. Các nghi lễ tín ngưỡng có ý nghĩa nội bộ sâu sắc. Du khách nên:

• Đứng đúng nơi được hướng dẫn.

• Không bước vào khu vực hành lễ.

• Không bắt chước động tác nghi lễ để quay TikTok.

• Không chạm dụng cụ thờ cúng.

Khi nghe Soọng cô

Không cần hiểu từng từ để cảm nhận. Hãy chú ý:

• Hai bên hát đối đáp.

• Nhịp trao đổi.

• Sắc thái giọng.

• Tương tác giữa những người hát.

Nếu muốn quay toàn bộ màn trình diễn, hỏi người tổ chức/nghệ nhân trước.

Một cách trải nghiệm tốt

Thay vì: đến → mặc đồ → chụp → đi, hãy thử: nghe giới thiệu → xem sinh hoạt → thử món → trò chuyện → nghe Soọng cô → mua sản phẩm cộng đồng. Bạn sẽ nhớ Vòng Tre lâu hơn rất nhiều.

Checklist nhanh

• Soọng cô = Sán Dìu.

• Soóng Cọ = Sán Chỉ.

• Không nhầm hai cộng đồng.

• Xin phép khi chụp người.

• Tôn trọng nghi lễ.

• Không coi trang phục là costume.

• Mua sản phẩm cộng đồng nếu phù hợp.

• Ưu tiên trải nghiệm do chính người dân tổ chức.