Khám phá Chùa Hoa Yên hơn 700 năm tuổi trên núi Yên Tử

1 Chùa Hoa Yên nằm ở đâu?

Chùa Hoa Yên tọa lạc trên núi Yên Tử, Quảng Ninh. Công trình nằm ở độ cao khoảng 535m so với mực nước biển, là một trong những ngôi chùa Yên Tử quan trọng và lớn nhất trong quần thể di tích.

Không chỉ có vị trí đẹp giữa núi rừng Yên Tử, Chùa Hoa Yên còn khiến tôi ấn tượng bởi nơi đây gắn liền với hành trình tu hành của Phật hoàng Trần Nhân Tông và được xem là trung tâm của Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử. Với những giá trị lịch sử, văn hóa và tâm linh đặc biệt, ngôi chùa trở thành điểm đến không thể bỏ lỡ trong hành trình du lịch Quảng Ninh của tôi hoặc những ai muốn tìm về không gian thanh tịnh giữa núi rừng.

2 Lịch sử hình thành Chùa Hoa Yên

Khi tìm hiểu về ngôi chùa này, tôi được biết chùa ban đầu có tên là Vân Yên, do Thiền sư Hiện Quang khai sơn từ trước năm 1220, vào thời Lý. Tên gọi “Vân Yên” mang ý nghĩa “mây khói”, gợi lên hình ảnh ngôi chùa nằm lưng chừng núi Yên Tử, thường được bao phủ bởi mây và sương.

Đến năm 1299, Phật hoàng Trần Nhân Tông lên Yên Tử tu hành, chọn nơi đây làm điểm tu tập, giảng đạo và đặt nền móng cho Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử. Về sau, dưới thời Đệ nhị Tổ Pháp Loa, chùa được mở rộng quy mô để phục vụ việc thờ Phật, tu học và sinh hoạt của tăng chúng.

Đến thời vua Lê Thánh Tông vào thế kỷ XV, chùa Vân Yên được đổi tên thành Chùa Hoa Yên. Trải qua nhiều biến động, chùa được trùng tu nhiều lần. Đáng chú ý, năm 2002, chùa được xây dựng lại trên nền chùa thời Trần và trở thành một trong những điểm dừng chân quan trọng trên hành trình hành hương Yên Tử.

3 Trải nghiệm không nên bỏ lỡ khi đến Chùa Hoa Yên

3.1 Chiêm ngưỡng vườn tháp cổ mang dấu ấn lịch sử

Khi đến Chùa Hoa Yên, tôi dành thời gian ghé vườn tháp cổ để cảm nhận rõ hơn dấu ấn lịch sử của vùng đất Phật Yên Tử. Khu vườn tháp được tính từ khu vực Hòn Ngọc, gần dốc Voi Quỳ và cách tháp Tổ khoảng 300m.

Tại đây có cụm 4 ngọn tháp đá, tháp gạch của các nhà sư từng tu hành ở Chùa Hoa Yên từ cuối thời Lê đến đầu thời Nguyễn, cùng 5 ngôi mộ không rõ tên. Không gian vườn tháp khá tĩnh lặng, khiến tôi có cảm giác như đang đứng trước những lớp trầm tích lịch sử đã được lưu giữ qua nhiều thế kỷ.

3.2 Tham quan cây đại cổ thụ 700 năm tuổi

Một trải nghiệm khác khiến tôi ấn tượng là được ngắm những cây đại cổ thụ quanh Chùa Hoa Yên. Khu vực này hiện còn lưu giữ nhiều cây đại, hay còn gọi là hoa sứ, có tuổi đời khoảng 700 năm. Đặc biệt, trước chùa có 2 cây đại cổ được tương truyền do Tam Tổ Trúc Lâm và các Phật tử vun trồng. 

3.3 Ngắm nhìn khung cảnh thiên nhiên từ Chùa Hoa Yên

Từ sân Chùa Hoa Yên, tôi có thể phóng tầm mắt ra không gian núi rừng Yên Tử rộng lớn. Chùa nằm ở độ cao khoảng 535m so với mực nước biển, nên cảnh quan nhìn từ đây rất thoáng đãng và hùng vĩ. Có nguồn mô tả rằng từ chùa có thể nhìn ra cả 4 hướng, nơi hội tụ sông nước của khu vực Đông Bắc. 

3.4 Hòa mình vào không khí hành hương và lễ hội Yên Tử

Nếu đến Chùa Hoa Yên vào mùa xuân, tôi có thể cảm nhận không khí hành hương rất rõ. Lễ hội Yên Tử thường khai hội vào mùng 10 tháng Giêng âm lịch và kéo dài đến hết tháng 3 âm lịch, thu hút đông đảo Phật tử, du khách về chiêm bái, cầu bình an và vãn cảnh núi rừng Yên Tử.

Với tôi, đây là thời điểm giúp hành trình đến Chùa Hoa Yên trở nên sinh động hơn, vừa có không khí tâm linh trang nghiêm, vừa có nét văn hóa lễ hội đặc trưng của vùng đất Phật.

3.5 Tham quan các điểm đến gần Chùa Hoa Yên

Sau khi tham quan Chùa Hoa Yên, tôi có thể kết hợp ghé thêm một số điểm nổi bật trong quần thể Yên Tử như:

• Chùa Một Mái: Ngôi chùa nhỏ nằm tựa vào vách núi, mang vẻ đẹp tĩnh lặng và độc đáo.
• Chùa Bảo Sái: Điểm dừng chân trên hành trình lên cao hơn trong quần thể Yên Tử.
• Chùa Vân Tiêu: Nằm trên cung đường hành hương lên đỉnh, phù hợp để tiếp tục chiêm bái.
• Tượng An Kỳ Sinh: Dấu tích nổi bật gắn với truyền thuyết và hành trình lên đỉnh Yên Tử.
• Chùa Đồng: Điểm đến linh thiêng trên đỉnh Yên Tử, ở độ cao khoảng 1.068m so với mực nước biển.

4 Hướng dẫn di chuyển đến Chùa Hoa Yên

Chùa Hoa Yên nằm trong quần thể danh thắng Yên Tử, thuộc phường Yên Tử, tỉnh Quảng Ninh. Để đến đây, tôi đã di chuyển đến khu du lịch Yên Tử trước, sau đó lựa chọn đi bộ hoặc cáp treo lên chùa.

Cụ thể từ Hà Nội, tôi di chuyển đến khu di tích Yên Tử với quãng đường khoảng 125-140km, mất từ 2,5-4 giờ bằng ô tô hoặc xe máy theo Quốc lộ 18. Trong trường hợp nếu bạn xuất phát từ Hải Phòng, Nam Định hoặc Thái Bình, bạn có thể đi theo Quốc lộ 10 đến nút giao Quốc lộ 18 rồi tiếp tục di chuyển đến khu du lịch Yên Tử.

Sau khi đến chân núi, tôi lựa chọn đi cáp treo Hoàng Long để tiết kiệm sức. Tuyến cáp treo dài khoảng 1,2km, đưa tôi từ khu vực chùa Giải Oan lên gần Chùa Hoa Yên trong khoảng 15 phút, đồng thời mang đến cơ hội ngắm nhìn toàn cảnh núi rừng Yên Tử từ trên cao.

5 Kinh nghiệm tham quan Chùa Hoa Yên

• Nên đi vào buổi sáng, khoảng 8h30 bắt đầu lên cáp treo để có đủ thời gian tham quan Tháp Tổ, Chùa Hoa Yên và các điểm cao hơn trong quần thể Yên Tử.
• Có thể đi cáp treo để tiết kiệm sức, sau đó đi bộ thêm một đoạn ngắn từ ga cáp treo tuyến 1 để đến chùa.
• Nếu muốn trải nghiệm trọn vẹn hơn, bạn có thể kết hợp cáp treo và leo bộ. Hành trình này thường mất khoảng 2–3 giờ.
• Nên mang giày êm, dễ đi vì du khách vẫn phải di chuyển qua nhiều bậc đá và lối lên xuống trong khu di tích.
• Trang phục của bạn nên gọn gàng, lịch sự vì Chùa Hoa Yên là điểm hành hương quan trọng của Yên Tử.
• Nếu đi mùa lễ hội, bạn nên đến sớm để tránh đông người, nhất là khi muốn ghé thêm Chùa Một Mái, Chùa Vân Tiêu và Chùa Đồng.
• Nên mang nước uống và áo khoác nhẹ vì chùa nằm ở độ cao khoảng 535m, không khí trên núi thường mát hơn chân núi.
• Đừng chỉ đi vội qua chùa, hãy dành thời gian chiêm bái, ngắm cảnh và tìm hiểu lịch sử gắn với Phật hoàng Trần Nhân Tông.

Từ không gian núi rừng thanh tịnh, vườn tháp cổ đến những trải nghiệm hành hương ý nghĩa, nơi đây mang đến một hành trình vừa an yên vừa đáng nhớ. Trước khi lên đường, bạn nên chuẩn bị trang phục phù hợp, giày dễ đi và một chiếc vali gọn nhẹ để chuyến tham quan Chùa Hoa Yên thêm thuận tiện và trọn vẹn.