Chùa Quỳnh Lâm, danh lam cổ tự ngự nơi cánh cung Đông Triều

1 Tổng quan những điều cần biết về di tích Chùa Quỳnh Lâm

1.1 Giới thiệu sơ nét về chùa Quỳnh Lâm

Địa chỉ: phường Bình Khê, tỉnh Quảng Ninh 

Khởi lập: thế kỷ XII

Chùa Quỳnh Lâm hay còn được biết đến là chùa Nhất Trụ, thuộc địa phận phường Bình Khê, tỉnh Quảng Ninh (trước thuộc phường Tràng An, thị xã Đông Triều). Chùa thu hút mình bởi vẻ đẹp uy nghiêm khi tọa lạc trên một khu đất cao với phong thủy hữu tình. 

Theo thông tin mình được biết, cổ tự Quỳnh Lâm nằm trong quần thể Khu di tích Quốc gia đặc biệt thời nhà Trần tại Đông Triều. Nơi đây vốn nổi tiếng là chốn linh thiêng thu hút đông đảo tăng ni, phật tử khắp nơi về hành hương. 

Chùa Quỳnh Lâm gây ấn tượng với mình bởi không gian yên tĩnh cùng kiến trúc văn hóa đậm chất Việt. Nơi đây từng được mệnh danh là “Thiên Nam đệ nhất danh lam cổ tích” và vốn là trung tâm Phật giáo lớn nhất tại Đại Việt. Chùa còn được xem là trường đại học Phật giáo đầu tiên tại nước ta. 

1.2 Lịch sử hình thành và vai trò của Chùa Quỳnh Lâm

Theo thông tin mình tìm hiểu, chùa Quỳnh Lâm đã trải qua nhiều triều đại lịch sử với dấu ấn văn hóa đặc biệt. Sau đây là từng dấu ấn mà ngôi chùa này đã ghi lại được dưới từng triều đại lịch sử. 

Thời Lý 

Chùa được khởi dựng dưới thời vua Lý Thánh Tông hoặc Lý Thần Tông với Quốc sư Nguyễn Minh Không (Lý Quốc Sư) là người có công lớn. Ngài đã cho đúc pho tượng Phật bằng đồng cao tới 20 mét, được coi là An Nam tứ đại khí. 

Thời Trần 

Chùa được phát triển rực rỡ và gắn liền với Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử. Theo thông tin mình ghi nhận được, vào năm 1317, đệ nhị tổ Pháp Loa đã cho thành lập Quỳnh Lâm Viện. Đây là trung tâm đào tạo tăng tài, giảng pháp, dịch thuật và khắc in kinh sắc lớn nhất đương thời. 

Các giai đoạn sau

Chùa trải qua nhiều lần bị tàn phá do hỏa hoạn cũng như chiến tranh (đặc biệt là vào thời Minh thuộc và giữa thế kỷ XX). Ngôi chùa hiện nay được phục dựng lại với quy mô khá lớn bằng gỗ. 

2 Hướng dẫn di chuyển đến Chùa Quỳnh Lâm

Chùa Quỳnh Lâm nằm khá gần khu vực dân cư trung tâm nên khá dễ tìm kiếm. Bạn có thể di chuyển đến đây từ ga Đông Triều với quãng đường chỉ cách khoảng 1.5 km trong khoảng 4 phút. Lộ trình di chuyển: ga Đông Triều - phố Quỳnh Lâm - rẽ phải vào hướng vào chùa Quỳnh Lâm.

3 Các điểm nhấn kiến trúc và hiện vật quý giá tại chùa Quỳnh Lâm

Chùa Quỳnh Lâm là một trong những công trình văn hóa lịch sử có giá trị lâu đời với kiến trúc đặc biệt. Hãy cùng MIA.vn khám phá các điểm nhấn kiến trúc cũng như hiện vật quý giá có tại ngôi chùa này bạn nhé! 

3.1 Tổng thể kiến trúc chùa Quỳnh Lâm

Chùa Quỳnh Lâm là một danh lam cổ tự với kiến trúc bề thế bậc nhất xứ Đông. Mình cảm nhận kiến trúc nơi đây có phần ấn tượng với thế đất ngai vàng trên một khu đồi thuộc cánh cung Đông Triều. Ngôi chùa có núi đồi bao bọc, phía trước mặt nhìn ra một hồ nước lớn tạo thế tụ thủy ấn tượng. 

Dự án Chùa Quỳnh Lâm lớn được hoàn thành năm 2020 đã biến nơi đây thành một trong những ngôi chùa gỗ lớn nhất miền Bắc. Theo thông tin mình cập nhật được, công trình này sử dụng hơn 1500 m3 gỗ lim cao cấp. 

Dọc theo trục kiến trúc chính của Chùa Quỳnh Lâm, mình tìm thấy các hạng mục như Tiền đường, Trung đường và Hậu cung. Tiền đường là Thích Ca Phật Điện với kết cấu cột gỗ khổng lồ, nổi bật là hai cột bằng gỗ ngọc am quý hiếm. 

Trung đường của Chùa Quỳnh Lâm là Di Lặc Phật Điện, vốn là nơi thờ Tam Thế Phật với không gian ấn tượng. Cuối cùng là Hậu cung với Lưu Ly Phật Điện là nơi an vị bức tượng Phật ngọc Thích Ca Mâu Ni nguyên khối lớn nhất Việt Nam. 

Bên cạnh các điện trên, các công trình phụ trợ như Tam quan, Gác chuông, nhà tổ, hành lang giải vũ đều gây ấn tượng với mình. Các hạng mục này tuân thủ chặt chẽ kiến trúc Phật giáo truyền thống với mái đao cong và lợp ngói mũi sen. 

3.2 Tượng Phật ngọc nguyên khối

Điều khiến mình cảm thấy đặc biệt nhất tại Chùa Quỳnh Lâm chính là tượng Phật ngọc nguyên khối lớn nhất Việt Nam. Đây là một trong những bảo vật tâm linh nổi bật nhất tại khu di tích Quốc gia đặc biệt nhà Trần. 

Theo thông tin mình ghi nhận được, tổng trọng lượng của tượng Phật ngọc khoảng 3,8 tấn với chiều cao khoảng 2,2 mét. Pho tượng trên do Tập đoàn Vingroup[ phát tâm cúng dường cho nhà chùa. 

Chất liệu của tượng Phật ngọc được làm từ ngọc bích nguyên khối tại vùng Bắc Vancouver (Canada). Theo quan sát của mình, tượng được chạm khắc tỉ mỉ, tinh xảo bởi các nghệ nhân tài hoa đến từ Nepal, Ấn Độ và Thái Lan. 

3.3 Bia đá thời Lý

Bia đá thời Lý là một trong những hạng mục mà mình cảm thấy tâm đắc nhất khi tìm đến Chùa Quỳnh Lâm. Tính đến thời điểm hiện tại, đây là tấm bia đá lớn nhất trong tổng số các di tích tôn giáo tại Quảng Ninh và thuộc hàng lớn nhất thời Lý còn sót lại. 

Trải qua đợt trùng tu lớn vào thời Lê trung Hưng (năm 1629), văn bia cũ đã bị đục đi để khắc lại nội dung mới. Tuy nhiên, các nhà khảo cổ học đã đánh giá tấm bia này mang cấu trúc nghệ thuật kết hợp vô cùng độc đáo. 

3.4 Vườn tháp cổ bằng đá xanh

Vườn tháp cổ bằng đá xanh là hạng mục cho mình thấy vẻ đẹp kiến trúc ấn tượng tại chùa Quỳnh Lâm một cách sắc nét nhất. Toàn bộ các ngôi tháp cổ nơi đây đều được làm từ đá xanh thớ mịn với độ bền cao cùng bề mặt mịn màng. 

Các khối đá xanh tại vườn tháp chùa Quỳnh Lâm được đục đẽo khá vuông vức, khi ghép lại tạo thành một khối khá chắc chắn. Bên trong vườn tháp hiện nay có hai công trình mà mình cảm giác có giá trị vượt trội nhất. Đó chính là tháp Tịch Quang và tháp Xá lị Phật hoàng Trần Nhân Tông.

4 Lễ hội chùa Quỳnh Lâm, sắc màu văn hóa truyền thống đặc biệt tại chùa

Lễ hội chùa Quỳnh Lâm là một trong những lễ hội xuân lớn và linh thiêng nhất tại khu vực Đông Triều, Quảng Ninh. Không gian hội xuân nơi đây khiến mình cảm nhận được vẻ đẹp văn hóa đặc biệt của khu vực này. 

Mình được biết lễ hội chùa Quỳnh Lâm được tổ chức từ ngày mồng 1 đến hết ngày mồng 3 tháng Hai âm lịch hàng năm. Lễ hội này bao gồm lễ rước sớ và tế tổ, lễ cầu quốc thái dân an, lễ mộc dục và các trò chơi dân gian cũng như hội diễn văn nghệ, ẩm thực. 

5 FAQ - Một số câu hỏi liên quan đến chùa Quỳnh Lâm

5.1 Chùa Quỳnh Lâm thờ ai?

Chùa Quỳnh Lâm thờ Phật Thích Ca Mâu Ni, Phật Di lặc, Bồ Tát, Tam tổ Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử. Ngoài ra, chùa còn thờ vị Lý Quốc sư Nguyễn Minh Không. 

5.2 “An Nam tứ đại khí” của chùa Quỳnh Lâm hiện đang ở đâu?

Báu vật tượng Phật Di Lặc bằng đồng khổng lồ có từ thời Lý là một trong các “An Nam tứ đại khí”. Tuy nhiên, báu vật này đến nay đã không còn. Vào thế kỷ XV, quân Minh xâm lược nước ta đã phá hủy chùa và cho nấu chảy pho tượng để đúc thành vũ khí. 

Với những ưu điểm đặc biệt kể trên, chùa Quỳnh Lâm sẽ mang đến bạn không gian thiền tịnh, nhẹ nhàng cùng sắc màu văn hóa khác biệt. Nếu có dịp xách vali du lịch Quảng Ninh, hãy thử tìm đến ngôi chùa này và khám phá những nét văn hóa đặc sắc ấy bạn nhé!